پاسخ:

صوفي عنوان عمومي هر يك از سلسله‏هاي اهل تصوف است. صوفي منسوب است به "صوف" به معني پشم، و اهل تصوف ظاهراً به سبب پشمينه پوشي از بابت زهد و پارسايي به اين عنوان مشهور شده‏اند. فرقه صوفيه مدعي است انسان در خداشناسي بايد به مرحله‏اي برسد كه جز خدا نبيند، و براي رسيدن به اين مقصد صدها آداب مخصوص در معاشرت‏ها و لباس پوشيدن‏ها و احياناً در آرايش سر و صورت و سكونت در خانقاه‏ها اختراع كرده و بدعت‏ها ايجاد كرده‏اند.(1)پيدايش فرقه صوفيه از اواخر قرن دوم هجري بوده و سرّ پيدايش آن را معاشرت مسلمانان با مسيحيان مي دانند كه چون برخي مسلمان‏هاي كم مايه، راهبان و تاركين دنياي مسيحي را ديدند، مجذوب آن روش شدند و زهد و بي رغبتي به دنيا را كه در اخلاق اسلامي بود، بدان ضميمه كرده، رفته رفته به صورت مسلكي در آمد.به خاطر بدعت‏ها و خرافاتي كه از طرف صوفيان ايجاد شد، از نظر علماي اسلام مردود شناخته شدند.(2)دراويش در اصطلاح صوفيان با صوفي مرادف است،(3) يعني به هر فرد از صوفيان، صوفي و درويش گفته مي‏شود.شيخيه فرقه‏اي منشعب از شيعه‏اند كه در عمل، اخباري بودند و در عقيده معتقد به ركن رابعند، بدين معني كه دين اسلام را داراي چهار ركن مي‏دانند: توحيد و نبوت و امامت و شيعه كامل، برخلاف شيعه كه قائل به پنج اصلند: توحيد و نبوت و عدل و امامت و معاد، چه آنان گويند كسي كه معتقد به توحيد است، در حقيقت به عدل خدا نيز معتقد است و كسي كه به نبوت معتقد است، معاد را هم قبول دارد، ولي در زمان غيبت كبري مسلمانان را پيشوايي بايد و آن عبارت است از شيعه كامل كه آن را چهارمين ركن پس از امامت مي‏دانند كه در هر عصري يكي از علماي خود جهت اين امر برگزينند، از قبيل سيد كاظم رشتي كه شاگرد شيخ احمد احسايي بود.از عقايد آن‏ها انكار معاد جسماني است و گويند آدمي پس از مرگ آن چه كه از او باقي مي‏ماند، جسم لطيفي است كه آن را جسم هور قليايي مي‏نامند.ديگر اين كه آنان دوازده امام را داراي صفات الهي مي‏دانند و گويند كه آن‏ها مظهر خدايند.(4)علماي شيعه از همان اوّل با توجه به انحراف عقيدتي شيخيه و غلو آنان درباره امامان، سران اين فرقه را تكفير نمودند.(5)

.......................................

پي نوشت‏ها:

1. دائرة المعارف فارسي، مصاحب، ج 1، ص 1597، ماده صوفي؛ مرتضي مطهري، آشنايي با علوم اسلامي، ص 71.

2. آيت اللَّه ناصر مكارم شيرازي، استفتائات، ج 2، ص 37، سؤال 36 و 37.

3. دائرة المعارف فارسي، مصاحب، ج 2، ص 1597، ماده صوفي.

4. مصطفي حسيني دشتي، معارف و معاريف، ج 6، ص 592، ماده شيخيه.

5. عبداللَّه مبلغي آباداني، تاريخ اديان و مذاهب جهان، ج 3، ص 1399.